Sosyometri hem psikolojide hem sosyolojide kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemle toplumun arasındaki uyum ölçümlenir. Özellikle okullarda ve iş yerlerinde kullanılan bu yöntem en fazla 30-40 kişilik gruplar için kullanılır. Peki sosyometri nedir, nasıl kullanılır ve ne işe yarar?

Sosyometri Nedir?

Sosyometri testi, küçük grupların psikolojisi ve uyumu hakkında fikir sahibi olmamızı sağlar. Bu teknik psikodrama tekniklerinden de biri olarak kabul edilir. Bu testte de hata payı bırakılmalıdır. Özellikle okullarda çocuklar öğretmenlerinden çekindiği için ya da başka bir sebepten dolayı yanlış cevap verebelirler veya sessiz kalabilirler.

Ne Zamandan Beri Kullanılıyor?

1930’lu yıllarda J.L. Morena tarafından geliştirilen bu testin oldukça eski olduğunu söylemek mümkün. Teknik geliştirilirken topluluğun dışarıdan fotoğrafını çekmek amaçlanmıştır. Hatta ortaya çıkan bu şekli de “dış toplum” olarak açıklamışlanır.

Madalyonun diğer tarafında ise topluluğun içindeki duygu ve düşünceler yer alır. Toplum içinde kimin lider, kimin dışlanan, kimin kime karşı sevgi ya da nefret beslediğini de yine sosyometri testi ile görebilmek mümkündür. Buna ise sosyometrik matriks adı verilir.

Sosyometri Testi Nasıl Uygulanır?

  • Sessiz ve güvenli bir alan sağlayın.
  • Katılımcılara bir durum ve bir kağıt verin.
  • Bu duruma göre topluluktaki isimleri öncelik sırasıyla yazmasını isteyin.
  • Bu isimleri ise hiçkimseyle paylaşmaması gerektiğini açıklayın.
  • Kağıtları toplayın sosyometri değerlendirmesiyle birlikte sosyogram tablosunu oluşturun.

Sosyometri Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

  • Testin yapıldığı topluluğun listesi değerlendirme grafiğine yazılır.
  • Toplanan kağıtlar bu sıraya göre dizilir ve numara verilir.
  • Kağıtlar teker teker değerlendirilir.
  • Herkesin seçilme derecesi yatay olarak sıralanan seçen kişi ile kesişen sütuna sayıolarak yazılır.
  • Her testte öncelik olarak birinciye 3, ikinciye 2, üçünçüye ise 1 puan verilir. Tüm kağıtlara göre bu puanlamalar yapılır.
  • Herkesin seçilme puanları toplam puan bölümüne yazılır.
  • En çok puan alandan başlanarak tablo oluşturulur. Buna bağlı olarak da sosyogram tablosu hazır hâle getirilir ve yorumlanır.