Psikoloji için hemen hemen her davranışın şiddeti ve sürekliliği artınca bir sorun olarak değerlendirilir. Savunma mekanizmaları da aslında herkesin sahip olabileceği bir şey olmasının yanı sıra şiddetli olmaya başlayınca psikolojik bir sorun olarak değerlendirilir. Peki, savunma mekanizması nedir, nasıl çalışır?

Savunma Mekanizmaları Nedir?

Psikanalize göre savunma mekanizmaları, kişinin içsel çatışmalarının neden olduğu anksiyeteden korunmak için egonun oluşturduğu bir yapıdır. Klinik psikolojide ise bu tanım; gündelik sorunlarla baş edebilmek için kişilerin kullandığı doğal araçlar, olarak değişim gösterir.

Savunma Mekanizmalarının Özellikleri Nelerdir?

  • Sadece bilinçsiz olarak kullanılır.
  • Kullanım sıklığı artıkça sorun olmaya başlar.
  • Tehdit altındaki benliği korumayı amaçlar
  • Faydası geçicidir.
  • Kesin ve kalıcı olmayacağı gibi olumlu ya da olumsuz sonuçları da olabilir.

Popüler Savunma Mekanizmaları

Yansıtma: Kişinin içinde katlanamadığı duygu ve düşünceleri başkasına yüklemesidir. Kişinin başarıszlığının veya sorunlarının başkaları yüzünden olduğunu düşünmesi de yansıtma savunma mekanizmasına örnektir.

İnkar: İnkar mekanizması, yaşanan bir travmadan sonra travmayı görmezden gelmektir. Bu mekanizmayı kullanan kişi için sorundan uzaklaşmak söz konusu değildir, sorunu tamamen yok sayar.

Bastırma: Dışarı çıktığı zaman olumsuz sonuçlar yaratacak duygu ve düşüncelerin bilinçdışına itilmesidir. Bilinçte tamamen yok sayılarak uzaklanan düşünceler bastırma mekanizmasıyla gerçekleşir.

İçeatım: İçinde bulunduğu toplulukla aynı özelliklere sahip olmasa da o özelliklere sahipmiş gibi görünmeyi destekler. Ortama uyum sağlamak için kendi kişiliğini yok sayıp ortamın özelliklerine bürünür.

Düşünselleştirme: Bu mekanizme duyguların direkt olarak söylenmesini engeller. Üzgün hissedilen bir durumda kişinin “böyle bir durumda üzgün hissedilir” şeklinde genel bir cümleyle desteklemesini sağlar.

Mizah: Bu mekanizma ile başa çıkılamayan durumlar ironi ile komik bir şekilde anlatılır.Örneğin boyunun kısa olmasından şikayetçi birinin bu konuda espriler yapması mizah mekanizmasının çalışmasıyla ilişkilidir.

Özgecilik: Bir kişi kendi istek ve ihtiyaçlarını başka birinin istek ve ihtiyaçlarını düşünerek baskılamasıdır.