Yas dönemi, insanların sevdiklerini ve değer verdiklerini kaybetmelerinin sonucundaki doğal tepkileridir. Bu tepkilerin oluşması için bir insanın kaybı gerek değildir. İnsanlarçok sevdiği bir evcil hayvanın, bir eşyanın, bir işin veya sağlığın kaybedilmesi sonucu yas tutarlar. Bu yas döneminin ne kadar acı olduğunu bilsek de hayatın gerçeklerinden biridir.

Yas Sürecinin 5 Evresi

Bir kayıp yaşayan ve yas sürecine giren kişi 5 aşamaya girer. Yas süreci aşamaları şu şekildedir.

İnkâr: Yas süreciyle birlikte inkâr etmeye başlanır. Kişi sanki kaybettiğini kaybetmemiş gibi rutin alışkanlıklarına devam eder.

Öfke: Bu aşamada kişi bu kaybın gerçekten yaşandığına ikna olur. Bununla birlikte derin bir öfke duyar. Bunu hak etmediğini düşünür.

Pazarlık: Bu dönemdeki pazarlık kişinin kendiyle olan pazarlıktır. Bu aşamada kişi daha sakindir. Buna bağlı olarak kendini yeni hayata hazırlar.

Depresyon: Bu aşamada kişi artık gerçekle başbaşa kalır. Artık olanı inkâr etmez. Ancak gerçek acı ve üzüntüyle birlikte gelir. Bu aşamada kişi çevresine karşı iyi görünmeye çalışarak kendini daha zor bir duruma sokabilir. Bu aşamada en iyisi yakınlarına içini dökmektir.

Kabullenme: Yas sürecinin son aşaması kabullenmedir. Ancak bu kaybın unutulduğu anlamına gelmez. Kayıp, zaman zaman hatırlanacak ve yine acı verecektir. Yine de bu durumdan kaçınmamak gerekir. Kabullenme evresinde kişi eski hayatına tekrar geri dönmek için bu yeni hayata adapte olmaya karar verir. Yakınlarıyla olan ilişkilerine devam eder. Buna bağlı olarak hayata yeniden bir bağlanır.

Kayıp ve Yas Süreci Türleri

Kayıp sonrası geçirilen yas süreci kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Bu nedenle yas süreci 3 türde incelenmiştir.

Akut Yas: Doğal yas sürecidir.

Karmaşık Yas: Doğal yastan uzun sürer. Kişi yastan kurtulamaz ve sosyal hayatı karmaşık bir hâle gelir.

Travmatik Yas: Ani ve kötü bir olayla gerçekleşen kayıp sonrası geçirilen yas sürecidir. Travmatik yas sonrası kişinin psikolojisi çok fazla olumsuz etkilenebilir. Ebeveynlerin çocuklarını kaybetmesi sonucu girdikleri yas süreci travmatik yas olarak tanımlanır.

Yas Süreci Nasıl Atlatılır?

  • Bu doğal süreci yaşamamız gerektiğini belirtmiştik. Ancak bu süreci daha da kolaylaştırmak bizim elimizdedir.
  • Ağlamamaya veya üzülmemeye çalışmak bu süreci atlatmanızı zorlaştıracaktır. Sadece çevrenize karşı iyiyim imajı vermek için acılarınızı içinize atmayın.
  • Acınızın dermanı bağımlılık yapıcı maddeler değildir. Bunlar sadece size daha fazla acı verecektir.
  • Kendinizi ifade edin. Acınızı paylaşın. Bazen çevrenize bu tip durumları anlatmak kolay olmaz. Bunun için yazı, resim, müzik gibi kendinizi ifade edebileceğiniz sanatlara da yönelebilirsiniz. Diğer bir yöntemse tanımadığınız ve size objektif bir bakış açısı sunan profesyonellere karşı kendinizi anlatabilirsiniz.